skip to Main Content

Spit, wat gebeurt er als het in je rug schiet?

Rugklachten zijn heel vervelend en komen helaas vaak voor. Een van de meest voorkomende problemen is lumbago ofwel spit.

Door een foute beweging lijkt er iets in je rug schiet, waarna deze volledig verkrampt en je niet op of neer kan. Elke beweging doet pijn en het enige wat verlichting lijkt te geven is zitten of liggen en pijnstilling. Wat gebeurt er dan precies en wat kun je er zelf het beste tegen doen?

Hoe ontstaat spit?

Het probleem bevindt zich hierbij vaak in de wervelkolom. Deze bestaat uit 24 wervels die op elkaar gestapeld zijn en samen voor stabiliteit in je rug zorgen. Tussen elke twee wervels zit een tussenwervelschijf, dit is de schokdemper van de rug. Ook zitten er 2 gewrichtjes aan de achterkant tussen welke 2 wervels, de facetgewrichten. Daaromheen zitten de spieren en de banden, deze ondersteunen en stabiliseren de wervelkolom.
Bij spit is het meestal zo dat je óf je rug verzwikt hebt óf je tussenwervelschijf hebt overbelast.
Net zoals elk ander gewricht in je lichaam, zoals bijvoorbeeld je enkel, kun je ook je rug verzwikken. Dit komt vaak door een verkeerde beweging of verkeerd tillen, meestal met een buk-draaibeweging. Vaak zijn het alledaagse bewegingen waarbij dit ontstaat. Denk bijvoorbeeld aan een kopje op tafel zetten, iets onhandig in een auto tillen of het omspitten van de tuin (hier komt ook de naam spit vandaan). Vaak is het druppel die de emmer doet overlopen.
Als reactie hierop verkrampen de spieren rondom het gebied dat is geblesseerd om zo te ondersteunen en stabiliseren. Dat is de oorzaak van de b
ij spit typische gevoel dat er echt iets in de rug schiet waarna je “vast lijkt te zitten”. Je kunt niet op of neer en je hele rug verstijfd. Na een dag of 2 verminderd de pijn, maar blijven veel bewegingen erg pijnlijk, met name de rug strekken en rechtop lopen.
Mocht je het gevoel hebben dat het in je rug schiet, maar kun je nog wel enigszins vrij bewegen dan is het waarschijnlijker dat je je tussenwervelschijf hebt overbelast. Het voelt op dat moment meestal als een steek onderin je rug. De meeste pijn komt vaak de dag erna pas. Ook nu voelt je rug voelt heel stijf en het gaat bukken of je schoenen aantrekken gaat erg moeilijk. De dagen erna neemt dit allemaal ietwat af, maar de stijfheid met bukken en mogelijk de pijn blijven nog even aanhouden.

Vaak sta je krom of scheef. Dit noemen we een dwangstand, want wat je ook doet, je kan niet recht staan.

Dit heeft dus niets met een hernia of slijtage (artrose) te maken.

Wat kan ik zelf doen?

In beiden gevallen is het belangrijk om voorzichtig in beweging te blijven, afwisselend liggen, zitten, staan en lopen. Korte wandelingen en de juiste oefeningen zullen goed voelen voor de rug.
Vermijd zware oefeningen zoals buikspier oefeningen, sit-ups, planken etc. Deze zijn erg belastend voor de geblesseerde rug.

Eerste hulp bij spit.

Veel mensen denken aan warmte wanneer ze rugpijn hebben. Maar wanneer een pijn heel acuut ontstaat zoals bij spit, dan werkt ijs/koelen vaak heel goed om de pijn te verlichten, denk hierbij dus ook weer aan die verstuikte enkel. De werking van ijs is als volgt, het verdooft en zal de zwelling verminderen en werkt dus als een natuurlijke pijnstiller. 

Hoe gebruik je ijs?
Je kan ijsklontjes, een coldpack of zelfs bevroren doperwtjes gebruiken. Leg dit nooit direct op de huid, maar doe hier een handdoek omheen of laat de kleding ertussen. Laat het 15 tot 20 minuten liggen. De pijn mag hier nooit erger mee worden, als dat wel zo is, dan moet je ermee stoppen.
Dit kan je een aantal keer per dag doen of zelfs om het uur herhalen. Het werkt het beste binnen de eerste 24 uur.

Oefeningen

Bij oefeningen is het altijd belangrijk dat ze geen extra pijn veroorzaken. Dus luister goed naar je lichaam.

kat-koe houding
Een oefening die erg goed helpt en vaak verlichting geeft is de hol-bol oefening, ook wel kat-koe houding in yoga genoemd.
Ga op handen en knieën zitten, met je handen en knieën schouderbreedte van elkaar. Zorg dat je op een stabiele ondergrond staat, het bed of de bank kunnen soms iets te wiebelig zijn. Breng nu je kin naar je borst en druk voorzichtig je rug naar het plafond, zodat hij helemaal bol staat. Dit is de bol-houding. Breng nu je hoofd naar achter en druk je buik voorzichtig richting de grond, zodat je rug hol staat. Dit is de hol-houding. Beiden houdingen horen NIET PIJNLIJK te zijn, dus blijf onder de pijnlijke grens en ga niets forceren. Probeer dit een keer of 10 achter elkaar te doen, en herhaal dit een aantal keer per dag! Blijf in beweging door bijvoorbeeld korte wandelingen te maken en neem pijnstilling indien nodig.

Knie-borst oefening met 1 knie
Ga op de rug liggen met de voeten op de grond, dus de knieen gebogen. Breng om de beurt een knie naar de borst en houdt deze 10 seconden vast. Zet de voet weer terug op de grond. Breng nu de andere knie voor 10 seconden naar de borst. Herhaal dit 3 keer per knie.

Knie-borst oefening met 2 knieën*
Ga op de rug liggen met de voeten op de grond, dus de knieen gebogen. Trek eerst de rechter knie naar de borst en dan de linker, zo heb je de beide knieen tegelijk opgetrokken naar de borst brengen. Wanneer je de beide knieen tegelijk optrekt kan dit spanning in de lage rug geven. Houdt de knieen 10 seconden vast.
Breng ze dan weer om de beurt terug omlaag.

Rotatie van de onderrug
Ga op de rug liggen met de voeten op de grond en de knieen gebogen. Laat rustig de knieen naar links zakken, houdt dit 5 seconden vast. Breng de knieen rustig terug en laat ze de andere kant op zakken en houdt ook 5 seconden vast. Herhaal dit 3 keer per kant

Lang maken
Ga op de grond liggen met de benen gestrekt. Duw nu om de beurt de ene en dan de voet van je af. Herhaal dit 10 keer per kant.

* Deze oefening kan je heel goed na elke oefening uitvoeren.

Rugzorg

Het is heel verstandig om bij spit of lumbago de rug te laten controleren en indien nodig te behandelen door een chiropractor om verergering of terugval te voorkomen. De chiropractor is expert op het gebied van het diagnosticeren, behandelen en voorkomen van rugklachten.

Voor eventuele vragen kunt u contact opnemen met onze praktijk.

Geschreven door Jim Zeelen

Chiropractor Jim Zeelen